De impact van 'Right to Repair'-wetgeving op smartwatches in 2026.
Je staat in de winkel, of scrollt online, en je ziet een prachtige nieuwe smartwatch.
Misschien is het de nieuwste Garmin Venu 3 of de Fitbit Sense 2. Je bent enthousiast over de hartslagmeting, de slaaptracking en de stijlvolle look.
Maar dan vraag je je af: wat gebeurt er als de batterij na twee jaar minder lang meegaat? Of als het scherm breekt? Vroeger was het antwoord vaak: nieuw kopen. Maar in 2026 verandert dat spel door de 'Right to Repair'-wetgeving. Dit is geen ver van je bed show; het raakt direct je portemonnee en hoe lang je plezier hebt van je gadget.
Wat houdt de 'Right to Repair'-wetgeving in?
Stel je voor dat je auto kapotgaat en de dealer zegt: "Sorry, alleen wij mogen deze banden wisselen." Dat zou absurd zijn, toch? Bij elektronica was dit jarenlang de norm.
De 'Right to Repair'-wetgeving, oftewel het reparatierecht, maakt hier een einde aan.
Het doel is simpel: producten langer mee laten gaan en minder e-waste produceren. Specifiek voor 2026 heeft de EU een harde afspraak gemaakt. Fabrikanten van smartwatches, van budgetmodellen tot luxe exemplaren zoals de Apple Watch Ultra, moeten verplicht reserveonderdelen beschikbaar stellen.
Dit geldt voor onderdelen die slijten, zoals batterijen en schermen, en zelfs tot 7 jaar na de laatste verkoop. Dit betekent dat een smartwatch die je in 2026 koopt, theoretisch tot 2033 gerepareerd kan worden met officiële onderdelen.
De kern van de wet is toegankelijkheid. Fabrikanten moeten niet alleen onderdelen leveren, maar ook handleidingen en speciale tools. Dit is een enorme stap voorwaarts voor duurzame elektronica. Het stimuleert merken om na te denken over de levensduur van hun producten, in plaats van alleen de volgende verkoopcyclus.
Impact op smartwatch-fabrikanten: Ontwerp en verplichtingen
Voor fabrikanten verandert er fundamenteel iets. Ze kunnen niet langer ontwerpen die alleen voor eenmalig gebruik zijn gemaakt.
Denk aan de huidige compacte smartwatches waarbij de batterij vastgelijmd zit en het scherm na opening direct breekt.
Vanaf 2026 moeten ze ontwerpen voor demontage. Dit betekent dat de behuizing makkelijker te openen is zonder speciale apparatuur en dat onderdelen niet meer vastgezet worden met agressieve lijmsoorten. Een ander pijnpunt zijn software-locks.
Sommige merken blokkeren bepaalde functies als een onderdeel niet door henzelf is geïnstalleerd. De nieuwe wetgeving verbiedt deze praktijken.
Als je een nieuwe batterij in je Samsung Galaxy Watch plaatst, moet de watch deze herkennen en volledig functioneren, zonder foutmeldingen of verminderde laadsnelheid. Fabrikanten worden dus gedwongen om hun reparatiebeleid transparanter en consumentvriendelijker te maken. De druk ligt ook op de supply chain. Fabrikanten moeten een logistiek netwerk opzetten dat onderdelen tot zeven jaar lang kan leveren.
Dit is een uitdaging voor merken die snel wisselende modellen uitbrengen. Voor jou als consument betekent dit dat je waarschijnlijk meer zult zien van merken die al langer nadenken over duurzaamheid, zoals Garmin en Polar, die nu een voorsprong hebben op merken die nog moeten omschakelen.
Zelf repareren versus professionele service
Het idee van zelf repareren klinkt leuk, maar hoe realistisch is het bij een smartwatch?
Deze apparaten zijn extreem compact en vaak waterdicht. Als je zelf het scherm van je Fitbit Charge 6 probeert te vervangen, loop je het risico de waterdichtheid te verbreken.
Zonder de juiste afdichting is je watch na de eerste regenbui beschadigd. De wetgeving verplicht fabrikanten om reparatiehandleidingen online te zetten. Dit helpt, maar de praktijk blijft lastig. Voor de meeste consumenten is een professionele service de beste optie.
Fabrikanten moeten straks ook onafhankelijke reparateurs toegang geven tot onderdelen en tools.
Dit betekent dat je niet meer alleen naar de dure merkdealer hoeft, maar naar een lokale reparatiewinkel kunt gaan. Een professionele reparatie heeft voordelen. Ze behouden de waterdichtheid en kalibreren de sensoren opnieuw.
Zelfs als je technisch bent aangelegd, is de precisie van smartwatch-reparaties vaak hoger dan je thuis kunt doen. De wetgeving zorgt ervoor dat de kosten voor deze service omlaag gaan, omdat onderdelen goedkoper en toegankelijker worden.
De toekomst van smartwatch-duurzaamheid
Deze wetgeving opent de deur voor nieuwe ontwerpen. We gaan steeds vaker modulaire smartwatches zien.
Stel je een horloge voor waarbij je de batterijmodule, de sensor-module en de scherm-module apart kunt vervangen. Merken zoals Fairphone hebben dit al bij telefoons gedaan; het wachten is op een smartwatch-variant. Dit zou betekenen dat je niet een compleet nieuw horloge hoeft te kopen, maar alleen het versleten onderdeel. Batterijvervanging wordt de norm.
In 2026 verwachten we dat smartwatches niet meer vastgelijmd zitten, maar met schroeven of kliksystemen vastzitten. Dit maakt het vervangen van de batterij, het meest voorkomende slijtageonderdeel, veel eenvoudiger.
Voor een smartwatch met een prijskaartje van €200 tot €500 is een batterijwissel van €40,- een stuk goedkoper dan een nieuw model van €300,-.
Duurzaamheid wordt een verkoopargument. Fabrikanten zullen hun producten niet langer presenteren als "wegwerp", maar als investeringen. Merken die inspelen op gezondheid en lifestyle, zoals Whoop of Oura, zullen hun abonnementsmodellen moeten aanpassen aan deze nieuwe realiteit. Het gaat niet meer alleen om de nieuwste functie, maar om de langste levensduur.
Wat betekent dit voor jou?
Als consument win je op meerdere fronten. Ten eerste dalen de reparatiekosten.
Omdat onderdelen vrij verkrijgbaar worden, verdwijnt de monopoliepositie van de fabrikant. Een schermreparatie voor een Garmin Forerunner 965 zal in 2026 waarschijnlijk €80 tot €120 kosten, in plaats van de huidige €150+ bij officiële service. De totale eigendomskosten dalen.
Ten tweede verlengt de levensduur van je smartwatch. Je hoeft niet elke twee jaar een nieuw model te kopen.
Veelgestelde vragen
Je huidige smartwatch blijft langer relevant en functioneel. Dit is goed voor je portemonnee en het milieu. Je kunt je focus blijven leggen op je gezondheidsdata zonder onderbreking door een defect apparaat. Praktische tips voor 2026: Let bij aankoop op merken die al transparant zijn over hun reparatiebeleid.
Vraag in de winkel naar de beschikbaarheid van onderdelen. Check of de fabrikant al een reparatieprogramma heeft, zoals Apple Care+ of Garmin's service.
En bewaar altijd je aankoopbewijs en handleiding; deze zijn essentieel voor garantie en reparatie. Wat is het 'Right to Repair'?
Het is een wetgeving die fabrikanten dwingt om producten makkelijker repareerbaar te maken voor consumenten en onafhankelijke reparateurs. In 2026 betekent dit dat onderdelen en handleidingen 7 jaar lang beschikbaar moeten zijn. Kan ik mijn smartwatch zelf repareren?
Technisch gezien wel, maar door de compacte bouw en waterdichtheid is dit zeer uitdagend. De wetgeving helpt door handleidingen te eisen, maar voor de meeste mensen blijft een professionele service de veiligste keuze. Moeten fabrikanten onderdelen leveren?
Ja, onder de nieuwe wetgeving moeten zij onderdelen en handleidingen beschikbaar stellen.
Dit geldt voor schermen, batterijen en andere kritieke componenten tot 7 jaar na aankoop. Worden smartwatches goedkoper door deze wet?
Niet direct de aanschafprijs, maar de totale eigendomskosten dalen.
Omdat je het apparaat langer kunt gebruiken en reparaties goedkoper worden, ben je op de lange termijn minder geld kwijt. Geldt dit voor alle merken?
De wetgeving geldt voor alle fabrikanten die hun producten op de Europese markt verkopen. Dus of je nu een Apple Watch, Samsung Galaxy Watch, Garmin of Fitbit koopt, de regels zijn hetzelfde.